V.League đã đến lúc chấp nhận chuyện mất mát

Hai năm qua, bóng đá Việt Nam phải chịu ảnh hưởng không nhỏ từ đại dịch Covid-19. Các giải bóng đá quốc nội cũng không ít lần phải tạm hoãn, cho đến việc đi đến quyết định hủy ở mùa giải 2021. Cứ mỗi lần như thế, hàng loạt các ý kiến, kẻ đồng tình, người phản đối được đại diện của các CLB được đưa ra. Chỉ duy nhất điểm chung của các ý kiến là đều xuất phát từ vấn đề tài chính.

>> HAGL chốt xong ngoại binh cho V.League 2022
>> Có 2 Chủ tịch ở CLB Hải Phòng?
>> Bầu Hiển chê thầy Park bảo thủ
8
Bóng đá Việt Nam bắt đầu bước lên sân chơi chuyên nghiệp từ mùa giải 2000-2001. Đó là giai đoạn mà hàng loạt các doanh nhân vung tiền làm bóng đá. Số đông các đội bóng hoạt động dưới sự bảo trợ của các doanh nghiệp thay vì hoạt động bằng nguồn ngân sách của địa phương. Thế nhưng, nhìn lại hành trình đi lên chuyên nghiệp của bóng đá nước nhà thì vẫn còn đó những những bất cập.
 
>>> Đãi ngộ hấp dẫn của BG Pathum dành cho Hoàng Đức
>>> Đội trưởng ĐT Trung Quốc: 'Chúng tôi dồn toàn lực cho trận đấu với Việt Nam'
 
Con tin của nhà tài trợ
 
Để duy trì được một bóng, ước tính mỗi năm nhà tài trợ đều phải “bơm” cho các CLB trên dưới cả trăm tỷ đồng từ tiền nuôi quân, chi phí chuyển nhượng cho đến các khoản thưởng, bảo dưỡng cơ sở hạ tầng…. Chỉ riêng tiền chuyển nhượng mỗi mùa giải, các CLB cũng đã ngót ngét đến chục tỷ đồng. Dòng tiền “không hoàn lại” của các doanh nghiệp phụ thuộc vào số lượng ngôi sao mà đội bóng đang sở hữu, thứ hạng thành tích của các đội… Đơn cử những đội bóng giàu thành tích như Hà Nội có các gói tài trợ theo mức từ kim cương, vàng, bạc tùy theo hợp đồng để quảng bá hình ảnh của đội trên áo đấu, áo tập.
 
Hình ảnh: V.League đã đến lúc chấp nhận chuyện mất mát số 1
CLB Hà Nội có tiềm lực tài chính thuộc hàng top ở V.League
 
Ngoài Hà Nội, CLB TP. HCM là đội bóng hiếm hoi có đến 12 nhà tài trợ đồng hành cùng đội ở mùa giải 2021. Đó là những bản hợp đồng bằng hiện kim hay các sản phẩm chuyên biệt. Việc sở hữu những ngôi sao đương thời như Lee Nguyễn, Bùi Tiến Dũng,… tạo nên sức hút về mặt thương hiệu cho CLB này.
 
Còn đối với các đội bóng quen chạy ăn từng bữa như Nghệ An, Quảng Ninh hay Nam Định,… trước mỗi mùa giải các đội bóng này phải đau đầu trong việc tìm kiếm các nhà tài trợ cho đội. Lãnh đạo đội bóng đều phải cân đong đo đếm xem năm nay tỉnh giải ngân bao nhiêu, các doanh nghiệp hỗ trợ thế nào, rồi mới đến các ông bầu - những người mang tiếng là ông chủ CLB - rót phần còn lại.
Bài toán đầu tiên – tiền đâu vốn cũ, nhưng chưa bao giờ hết lỗi mốt ở V.League. Đến mức, mà khi Bình Định giành quyền lên hạng mùa tới, lãnh đạo tỉnh và đội bóng phải lập tức ngồi lại để xem mùa tới cân đối ngân sách như nào. Đơn giản chỉ vì, mới lên hạng thì tìm đâu ra tài trợ? Làm gì có ai dám đánh cược với một đội bóng mới chân ướt chân ráo lên V.League, thậm chí đội hình chẳng có nổi lấy một ngôi sao theo đúng nghĩa.
 
Tư duy bóng đá bao cấp
 
Không sai nếu nhận định rằng, nguồn kinh phí chính của các đội bóng hiện tại đều phụ thuộc vào nhà tài trợ. Lên chuyên nghiệp 20 năm nhưng chưa khi nào các CLB có cái mác chuyên nghiệp sống bằng chính thu nhập của họ. Nguồn lực mà các doanh nghiệp, các ông bầu đầu tư vào đội bóng chiếm tỷ lệ khá lớn. Nhưng ở chiều ngược lại, khả năng vận hành, tạo ra các sản phẩm để thu lại nguồn kinh phí cho đội bóng hoạt động thì lại gặp không ít hạn chế. Công tác làm truyền thông, xây dựng hình ảnh, phát triển thương hiệu để kiếm tiền của những đội bóng này khá yếu.  Nói đúng hơn, những nguồn thu ở bóng đá Việt Nam chưa đủ, thậm chí chỉ nhỏ giọt để bù các khoản chi.
 
Thực trạng chung của các đội bóng là chỉ biết tiêu tiền mà chưa nghĩ đến việc kiếm tiền để san sẻ gánh nặng với các nhà tài trợ. Thực tế mà nói, nếu các CLB chú trọng đến đào tạo trẻ chất lượng thì họ không cần tốn cả chục tỷ đồng vào thị trường chuyển nhượng mỗi năm. Nếu như, lãnh đạo các đội bóng quan tâm đến tài chính thì họ sẽ biết cách tận dụng tài nguyên để kiếm ra tiền cũng như tự chủ được tài chính. Nhưng những vấn đề đó đều là điều xa xỉ với số đông các đội bóng, thế nên, mỗi đội bóng khi bị các ông bầu hay địa phương “rút ống thở” thì ngay lập tức cũng không thể tồn tại.
 
Hình ảnh: V.League đã đến lúc chấp nhận chuyện mất mát số 2
CLB Than Quảng Ninh dừng hoạt động vì không có kinh phí
 
Theo thống kê, 20 năm qua, có ít nhất 10 CLB phải giải thể hoặc chuyển giao vì thiếu kinh phí sau khi các ông bầu không còn đầu tư bởi nhiều lý do khác nhau. Bóng đá Việt Nam từng chứng kiến Xi Măng Xuân Thành Sài Gòn giải thể vào năm 2013 khi anh em bầu Thụy, bầu Thủy “nghỉ chơi”. Câu chuyện tương tự diễn ra với Vissai Ninh Bình vào năm 2015 khi bầu Trường bỏ bóng đá. Hay như trong tháng 8/2020, người hâm mộ được phen giật mình khi CLB Thanh Hóa gửi công văn tuyên bố không tham dự phần còn lại của V.League 2020 do thiếu tiền. Dù sau đó bầu Đệ lại thay đổi quyết định, cho biết chỉ đề xuất tạm dừng dự giải chứ không đòi bỏ giải nhưng sự việc này một lần nữa cho thấy, các đội bóng V.League quá phụ thuộc vào hứng của các ông bầu.
 
Cựu vương V.League Quảng Nam cũng là một ví dụ. Hồi V.League 2020 bị tạm ngừng lần thứ hai, Chủ tịch Nguyễn Húp đã bày tỏ nguyện vọng xin dừng giải đấu vì không đủ kinh phí tham dự. Trước nữa là Cần Thơ. Họ từng lên V.League vài mùa, có lượng CĐV hùng hậu, nhưng sau khi xuống hạng năm 2018, họ đứng trước nguy cơ giải thể và giờ phải chuyển giao cho một doanh nghiệp.
 
Cũng có khi, nếu thành tích CLB không đáp ứng kỳ vọng và đem lại lợi ích cho các ông bầu, họ sẵn sàng trả lại tỉnh. “Trả về cho tỉnh” là một cụm từ quen thuộc của các ông bầu hay những chủ tịch các đội bóng khi đứng trước các vấn đề khó khăn, nhất là về tài chính. CLB Than Quảng Ninh mới đây là một bằng chứng điển hình. Đội bóng đất Mỏ không đủ ngân sách trả lương cho cầu thủ. Họ đã nợ phí lót tay của các cầu thủ từ đầu mùa 2020 và tuyên bố dừng hoạt động một năm, trả đội bóng về cho tỉnh Quảng Ninh. Nguyên nhân là do các nhà tài trợ rút lui, một mình công ty vàng Hà Giang của chủ tịch Phạm Thanh Hùng không thể gồng gánh hết được mọi chi phí của đội bóng.
 
Tóm lại, vì sự tồn tại, phát triển của mỗi đội gắn chặt với ông bầu, mới nảy sinh ra những chuyện như Sài Gòn Xuân Thành, Vissai Ninh Bình vĩnh viễn biến mất khỏi lịch sử bóng đá nước nhà.
 
Đã đến lúc VFF cần mạnh tay
 
Cũng trong nhiều năm qua, VFF đã rất nhẹ tay với các CLB khi để các đội bóng không đủ điều kiện vẫn được tham dự giải VĐQG. 14 câu lạc bộ tham dự V.League 2021, có đến 4 đội vẫn chưa đáp ứng các tiêu chí cấp phép chuyên nghiệp gồm: Hồng Lĩnh Hà Tĩnh, Hải Phòng (không tham dự đầy đủ các giải trẻ trong năm 2020 theo như quy định), CLB Nam Định (không đạt tiêu chí về tài chính), Sông Lam Nghệ An (không đạt tiêu chí về cơ sở vật chất, dàn đèn không đạt chất lượng theo đúng yêu cầu của AFC).
 
Hay mới đây, một số đội bóng như Nam Định, Hải Phòng đã được VFF gửi văn bản nhắc nhở về vấn đề nợ thuế. Dựa trên tiêu chí hạng A F.04 - không có khoản phải trả quá hạn đối với nhân viên, cơ quan thuế, tổ chức xã hội được Quy chế chấp phép CLB bóng đá chuyên nghiệp, các CLB phải chứng minh đã thanh toán các khoản nợ thuế hoặc được gia hạn đồng ý trước 20/9, hoàn thiện trước 30/9 với AFC .
 
Hình ảnh: V.League đã đến lúc chấp nhận chuyện mất mát số 3
Hải Phòng và Nam Định là hai CLB đang nợ thuế
 
Ngoài ra, quy chế cấp phép các CLB bóng đá chuyên nghiệp quy định không áp dụng ngoại lệ với CLB có 3 năm liên tiếp không đáp ứng được cùng 1 tiêu chí hạng A bắt buộc, trừ khi CLB có biện pháp cải thiện, khắc khục. Trong khi đó, đội bóng thành Nam đã có 2 năm liên tiếp 2019, 2020 được áp dụng chính sách ngoại lệ do không đáp dứng tiêu chí tài chính hạng A F.04. Còn CLB Hải Phòng đang nợ thuế hơn 17,7 tỷ đồng và đã có 3 năm liên tiếp được hưởng chính sách ngoại lệ nên chắc chắn sẽ không được gia hạn thêm. Nếu không nộp thuế hoặc không được cơ quan thuế gia hạn số tiền nợ thì 2 đội bóng này sẽ đứng trước nguy cơ không thể tham dự V.League 2022.
 
Nói như vậy để thấy rằng, hiện tại ở V.League đang có nhiều đội bóng không đáp ứng được các tiêu chí về tài chính, cấp phép chuyên nghiệp. Đã đến lúc VFF cần dừng việc chạy theo thành tích nhiều năm để mạnh tay với các CLB. Nếu CLB nào không đáp ứng đủ các tiêu chí thì CLB ấy buộc phải dừng cuộc chơi, quan trọng là chất lượng của giải đấu. Chúng ta có thể chấp nhận đá 10 đội, 9 đội hoặc thậm chí là 8 đội. Có như vậy, VFF vừa tạo dựng được uy tín của mình, vừa có thể đáp ứng được tiêu chí chuyên nghiệp đúng nghĩa của một nền bóng đá.
 
Còn làm sao để bóng đá kiếm được ra tiền để nuôi bóng đá? Làm sao để bóng đá tồn tại mà không bị lệ thuộc vào túi tiền của một doanh nghiệp hay một ông bầu? Đó là những câu hỏi mà các đội bóng V.League đã và đang loay hoay để tìm lời giải đáp.
 
VIDEO: ĐÃ ĐẾN LÚC VFF CẦN MẠNH TAY VỚI CÁC CLB THIẾU CHUYÊN NGHIỆP?
Đọc tin thể thao mới nhất, tin nhanh thể thao, tin tức thể thao, thể thao 24h cập nhật tại: THETHAOHCM.VN